ابتدا فرازی از سخنان آقای حداد عادل را ملاحظه فرمایید؛ اگر نیازی به توضیح داشتید و احیانا می توانستید از خنده خود(شاید هم گریه) جلوگیری کنید، توضیحات کوتاه مرا هم بخوانید:

"حداد عادل با بیان این که باید فرصتی ایجاد شود تا مردم خود را با مقدار سهمیه بنزین های موجود تطبیق دهند، افزود: نباید پیش از آن که مردم راه صرفه جویی را پیدا کنند با دست خود راه خروج از صرفه جویی را ایجاد کنیم.

رئیس مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: مردم اگر بدانند که بنزین مصرفی کشور همین میزانی است که براساس سهمیه بندی به آنها اختصاص داده می شود، راه های بهینه مصرف را پیدا خواهند کرد.
وی تصریح کرد: اگر به مردم این امید را بدهیم که به محض اتمام سهمیه های اعلام شده می توانند بنزین را با قیمت 600 تومان تهیه کنند، این نگرانی به وجود می آید که خیابان ها مجدداً شلوغ شود و آنهایی هم که از وسایل نقلیه عمومی استفاده می کنند به استفاده از خودروهای شخصی ترغیب شوند.
دکتر حداد عادل با بیان این که مردم اکنون در حال ایجاد یک فضای جدید هستند، اذعان داشت: تاکید برای مصرف بیشتر از طریق عرضه بنزین مازاد با اصل قانون سهمیه بندی مغایرت دارد."

1-      چرا باید مردم خود را با مقدار سهمیه موجود تطبیق دهند؟ دولت چکاره است که این حق را دارد که به مردم بگوید این مقدار یا آن مقدار باید مصرف کنی؟ به نظرتان این سخنان از چه مشرب فکری آب می خورد؟ این چنین سخنانی، به واقع بسیار خطرناک هستند، و اگر به این سخنان حساسیت نشان داده نشود و مورد پرسش قرار نگیرند، بی شک باید منتظر بود که همانطور که دولت به ساق پای مردم حساس شده و تشخیص می دهد تا بگیرد و ببندد، فردا روزی به خود حق بدهد که مثلا هرکس چه ماشینی داشته باشد، هرکس با چه کسانی ارتباط برقرار کند، چه زن و مردهایی حق ازدواج با یکدیگر را داشته باشند، نوزادانی که به دنیا می آیند چه اسمی داشته باشند، و بالاخره شورت شما، پدرتان، همسرتان و نزدیکانتان چه رنگی باشد، و ... (مهمترین بخش ماجرا همین سه نقطه است، چرا که دولتی که به خود حق می دهد مردم را از طبیعی ترین حق خود یعنی مصرف دارایی اشان هرطور که می خواهند، محروم کند، کارهایی خواهد کرد که علاوه بر فجیع بودن، خطرناک و غیرقابل پیش بینی هستند)

2-      یعنی این که اگر قیمت بنزین به قیمت واقعی آن عرضه شود، مردم در مصرف صرفه جویی نخواهند کرد؟ چنین برداشتی از یک نوع ساده اندیشی ناشی از دید غیر اقتصادی نشات می گیرد، چرا که از اولین آموزه های علم اقتصاد اینست که مصرف(تقاضا) با قیمت رابطه معکوس دارد. از سوی دیگر از آقای حداد باید پرسید که اگر واقعا به چنین چیزی معتقدید، پس چرا با این حجم وسیع و بی حساب و کتاب، میوه، برنج، روغن، و انواع و اقسام مواد مصرفی را وارد می کنید؟ آنها را هم سهمیه بندی کنید تا مردم یاد بگیرند چگونه باید مصرف کنند!! تا یک عده نتوانند بهترین میوه ها را بخرند(چیزی که قبلا آقای حداد و رییس جمهور در مورد بنزین گفته بودند این بود که اگر بنزین آزاد اعلام شود، یک عده پولدار، ماشین هایشان را می آورند در خیابان و بقیه نمی توانند!! علاوه بر این که این سخن اصلا به کلی ناجور و بی مبناست، باید گفت که همین اکنون هم آنهایی که پولدارترند با خرید کارت بنزین کسانی که تمایل به دریافت نقدی بالاتری دارند، ماشین هایشان را بیرون می آورند، شما نگران کسانی باشید که به خاطر نبود بنزین نتوانسته اند حتی با تمایل به پرداختی بالا، از ماشین استفاده کنند.)

3-      شلوغ شدن خیابان ها با اعلام بنزین آزاد واقعا دیگر نوبر است. اولا شلوغ بودن خیابان ها را با ندادن و توزیع نکردن بنزین حل نمی کنند!! ثانیا این مکانیسم قیمت است که باعث می شود مردم دست به انتخاب های جایگزین همچون وسایل حمل و نقل عمومی بزنند، و سهمیه بندی هم بنوعی هزینه فرصت استفاده از کالا را افزایش می دهد که خود بنوعی افزایش قیمت تلقی می شود. اما افزایش قیمتی که این مازاد حاصل شده از این افزایش را نصیب هیچکس نمی کند و به هدر میدهد. به این معنا که وقتی قیمت کالایی بالا می رود(یا پایین می رود) کسی منتفع شده و کسی دیگر متضرر و در کل اقتصاد چیزی را از دست نمی دهد و صرفا یک انتقال منافع صورت می گیرد. اما وقتی مکانیسم های ضداقتصادی همچون سهمیه بندی مطرح می شود، این مکانیسم ها با تخریب روند قیمت رسمی، سبب میشوند تا بخشی از منافعی که در جریان مبادله رد و بدل می شود از بین رفته و سوخت شود.)

4-      اولا قانون سهمیه بندی، قانونی مقطعی و بزعم شما داروی حجم بالای مصرف بنزین بوده است. اما حقوق شهروندی و حق انسانی مصرف کردن که  غایت هر نظام اقتصادی است، قانونی عمومی و جهانی است. بنابراین به فکر احیای این قانون عام باشید نه آن قانون خاص و موردی و بی مبنا از منظر اقتصادی. و مطمئن باشید که با اعلام قیمت آزاد هم مردم فضای جدید را ایجاد می کنند و مصرف به شدت کاهش خواهد یافت.

5-      همچنین آقای رییس جمهور و چند تن از مشاوران ایشان متناوبا اعلام کرده اند که اعلام قیمت آزاد، تورم زاست!! بابا با افزایش قیمت یک کالا هیچوقت تورم ایجاد نمی شود، بلکه قیمت های نسبی تغییر می کنند و برخی کالاها(جانشین ها) گران شده و برخی دیگر که مکمل این کالای گران شده هستند، ارزان می شوند. از سوی دیگر در اقتصاد، عاملان اقتصادی بر مبنای هزینه فرصت یک کالاست که تصمیم می گیرند، بنابراین اگر قرار باشد بر فرض محال تورمی هم اتفاق بیفتد، وقتی اتفاق می افتد که شما با اعلام نکردن بنزین آزاد، سبب می شوید تا هزینه فرصت استفاده از بنزین افزایش یابد.

نمی دانم ماجرای سهمیه بندی به کجا ختم میشود. ولی چند امکان بیشتر وجود ندارد. یا دولت مجبور می شود بنزین آزاد را اعلام کند، یا مجبور می شود سهمیه ها را افزایش دهد و یا اینکه ....

امیدورام حداقل نمایندگان مجلس بخاطر انتخابات آینده مجلس هم که شده، دولت را ملزم به اعلام قیمت آزاد کنند تا شاهد حوادث ناگواری در اقتصاد نباشیم.( شاید در آینده راجع به مسایلی که اعلام نکردن بنزین آزاد به وجود می آورد چیزی بنویسم.)